• FA
Friday, November 15, 2019
Title : گزارش نوسانات آب دریای خزر ـ سه‌ماهه فصل زمستان 1397
Subtitle : گزارش نوسانات آب دریای خزر در سه‌ماهه فصل زمستان 1397 منتشر شد
Date : 6/3/2019
time : 8:50:5
news source : روابط عمومي موسسه تحقيقات آب

Average :  4.43 |  Submitted :  7

 

 

گزارش نوسانات آب دریای خزر  ـ سه‌ماهه فصل زمستان 1397

گزارش نوسانات آب دریای خزر  در سه‌ماهه فصل زمستان 1397 منتشر شد.

به گزارش روابط عمومي موسسه تحقيقات آب، گزارش نهايي نوسانات و تراز آب درياي خزر مربوط به سه‌ماهه فصل زمستان 1397 توسط مرکز ملي مطالعات و تحقيقات درياي خزر انتشار يافت.

در اين گزارش آمده است:

میانگین سطح تراز آب دریای خزر در فصل زمستان سال 97 با 9 سانتیمتر کاهش نسبت به زمستان 96، به 27/20- متر رسیده است (شکل 1). این میزان، نسبت به تراز آب فصل پاییز 10 سانتیمتر کاهش را نشان می‌دهد.

شکل 1) تغییرات میانگین تراز آب فصل زمستان طی سال‌های 88 تا 97

حداکثر تراز آب لحظه‌ای ‏این فصل در نیمه‌دوم اسفند‌ماه و معادل 26/8- متر و حداقل تراز آب در نیمه‌اول دیماه و به میزان ‏‏27/5- متر بوده است.

بررسی تغییرات ماهانه تراز آب فصل زمستان طی 4 سال اخیر، حاکی از کاهش قابل ملاحظه تراز آب در هر سه‌ماه زمستان نسبت به سال‌های گذشته می‌باشد (شکل 2).


شکل 2) تغییرات ماهانه تراز آب در فصل زمستان طی سال‌های 94 تا 97

میانگین تراز آب در 6 ماهه اول سال آبی  98-1397‏ نیز، معادل 27/19- متر بوده و  این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال قبل حدود 10 سانتیمتر کاهش یافته است (شکل 3). 


شکل 3) مقایسه تراز آب در نیمه‌اول سال‌های آبی 89-1388 تا 98-1397

نمودار تغییرات تراز آب دریا از سال‌ آبی 92-‏91 تا 98-‏97 نشان می‌دهد سطح آب در پایان سال 97 به 27/18- متر رسیده که نسبت به همین زمان در سال قبل 10 سانتیمتر کاهش داشته است (شکل 4). شایان ذکر است این روند کاهشی در گزارشات قبلی وضعیت تراز آب (گزارش سال آبی 97-1396 و گزارش فصل پاییز) پیش‌بینی گردیده بود.


شکل4) تغییرات تراز آب طی سال‌های آبی 92-1391 تا 98-1397

علل کاهش تراز آب
مطالعات نشان داده است سه شاخص مهم، بیشترین تأثیر را بر نوسانات آب درياي خزر و پیش‌بینی روند آن دارند و این شاخص‌ها شامل: "نزولات جوی" و "آبدهي رودخانه‌ها" به عنوان عوامل مهم در ورودی آب به درياي خزر و "دماي سطح آب دريا" به عنوان شاخصي در برآورد پتانسيل تبخير از سطح آب و عامل مهم خروجي در بيلان آب خزر می‌باشند.

حوضه آبریز دریای خزر 3/5 میلیون کیلومترمربع وسعت دارد. علیرغم سطح وسیع حوضه، فقط 62/6 درصد آن جزو حوضه آبدهی محسوب می‌‏گردد و 26/1 درصد آن سهمی در آب ورودی به دریا ندارند. رودخانه‌‏های بزرگ عمدتاً در ‏سواحل شمالی و رودخانه‌‏های کوچک در سواحل غربی و جنوبی واقع هستند. در میان آن‌ها، "‏رودخانه ولگا" از نظر رژیم آبدهی مهمترین رودخانه در حوضه دریای خزر بوده و حدود 80 درصد آب‌‏های ورودی را تأمین می‌‏نماید و "رودخانه کورا" در ‏آذربایجان از نظر اهمیت در اولویت دوم قرار دارد (شکل 5).


شکل 5) سهم آبدهی رودخانه‌های مهم دریای خزر

متوسط سالانه ورودي رودخانه‌ها حدود 300 میلیارد مترمكعب برآورد شده است و این در شرایطی است که ميزان تبخير از سطح دريا حدود 1 متر در سال و معادل 380 میلیارد مترمكعب می‌باشد.

نتایج بررسی‌ها نشان داده میزان آبدهی رودخانه ولگا در سال 2018 به 268 میلیارد مترمکعب رسیده و این میزان نسبت به آبدهی سال 2017 (272 میلیارد متر‌مکعب) کاهش داشته است و علاوه بر این، میانگین ماهانه آبدهی این رودخانه در اوایل سال 2019 نیز به‌طور متوسط 5 میلیارد متر‌مکعب کمتر از دوره مشابه سال قبل بوده است. البته شایان ذکر است با وجود کاهش آبدهی رودخانه ولگا در سال 2018، همچون سال‌های 2016 و 2017، آبدهی این رودخانه بیشتر از میانگین بلندمدت بوده است.

مطالعه تغییرات دمای سطح آب دریای خزر در طی سال‌های اخیر نشان داده است در سال 2018 متوسط دمای سطح آب به بالاترین میزان از سال 2013 تا‌کنون (16/2 درجه سانتیگراد) رسیده است و نسبت به میانگین سال قبل 0/4 درجه و نسبت به میانگین بلند مدت، 0/8 درجه سانتیگراد افزایش داشته است و بیشترین تغییرات دمایی نیز در بخش‌های خزر شمالی و جنوبی حادث شده است (شکل 6).


شکل 6) تغییرات دمای سطح آب خزر (2018-2013)

در مجموع می‌توان کاهش اخیر تراز آب خزر را با "کاهش بارش" (ذکرشده در گزارش فصل پاییز)، "کاهش آبدهی رودخانه ولگا" و "افزایش دمای آب" و اثر آن بر افزایش تبخیر مرتبط دانست.

 

دريافت فايل pdf گزارش نوسانات آب درياي خزر ـ سه‌ماهه فصل زمستان 1397


item visited : 780

Back           print print      send to friends send to friends     news add comment news add comment
 

DOURAN Portal V4.6.1.0

V4.6.1.0