• EN
جمعه, 4 بهمن 1398
عنوان : گزارش نوسانات آب دریای خزر (سه ماهه بهار 1398)
کد خبر : ۲۷۱۸
تاريخ :
 ۱۳۹۸/۰۶/۰۴ 
ساعت : ۱۲:۱۵:۴۸

امتیاز :  ۰ |  مجموع :  ۰

گزارش نوسانات آب دریای خزر
 (سه ماهه بهار
1398)

بر اساس آمار ایستگاه‏های ترازسنجی سواحل جنوبی دریای خزر، میانگین تراز سطح آب دریا در فصل بهار سال 98 به 27/09- متر رسید و  نسبت به مدت مشابه سال قبل (بهار 1397) 12 سانتیمتر کاهش یافت. شکل (1) تغییرات میانگین تراز آب فصل بهار از سال 1388 تاکنون را نشان می‌دهد.

 

شکل 1- میانگین تراز سطح آب در فصل بهار (سال‌های  1388 الی 1398)

 

حداکثر تراز آب این دوره در نیمه دوم خردادماه و برابر 26/79- متر بوده و حداقل آن نیز در فروردین‌ماه برابر 27/32- متر مشاهده شده است.

روند افزایشی تراز آب دریا در فصل بهار عموماً به دلیل افزایش ورودی رودخانه‏ها و هم‌زمان با دوره‌های سیلابی رودخانه‌های شمالی رخ می‌دهد و امسال سیر این افزایش از فروردین ماه لغایت خردادماه برابر با 13 سانتیمتر بود. این میزان در سال گذشته 16 سانتیمتر و در سال 95، 27 سانتیمتر بوده است (شکل2).

شکل 2- میانگین ماهانه تراز سطح آب (سال‌های 1395 الی 1398)

تراز آب از ابتدای سال آبی 98-1397 نسبت به سال گذشته، سیری کاهشی داشته است. در پاییز و زمستان کاهش 9 سانتیمتری تراز آب نسبت به دوره‌های مشابه قبل رخ داده و همین روند نیز در بهار ادامه یافته است (شکل 3) و پیش‌بینی می‌شود امسال کاهش تراز آب بیش از سال آبی گذشته باشد. شایان ذکر است میانگین سالانه تراز آب دریای خزر در سال آبی جاری، پس از پایان شهریورماه گزارش خواهد شد و نهایتاً این میانگین معرف میزان کاهش تراز آب دریا نسبت به سال آبی قبل خواهد بود (شکل 4).

شکل 3- مقایسه میانگین فصلی تراز سطح آب

 

شکل 4 تغییرات تراز آب طی سال‌های آبی 92-1391 الی 98-1397

تأثیر آبدهی روخانه‌ ولگا بر کاهش تراز آب دریای خزر

بخش اعظم آب سطحی ورودی به دریای خزر (80 درصد) از طریق  رودخانه ولگا تـأمین می‌شـود. میانگین درازمدت آبدهی سالانه ولگا حدود 240 میلیارد متر مکعب می‌باشد. این میزان متأثر از عوامل اقلیمی، رژیم هیدرولوژیکی و همچنین تابع عوامل مؤثر بر کاهش جریان آب رودخانـه در طول مسیـر نظیر تبخیر، نفـوذ و بهـره‌برداری از آب رودخانـه  می‌باشد.

حوضه آبریز ولگا با وسعت حدود 1/4 میلیون کیلومتر مربع، 8 درصد خاک روسیه و 13 درصد خاک اروپا را تشکیل می‌دهد. این رودخانه بزرگترین رودخانه بخش اروپایی روسیه است و از ارتفاعات والدایی سرچشمه می‌گیرد (شکل 5).

شکل 5- موقعیت حوضه آبریز ولگا

رودخانه ولگا بعنوان مهمترین رودخانه حوضه آبریز خزر نقش تعیین کننده‌ای بر نوسانات آب دریا دارد بطوریکه در بسیاری موارد، مسئله خزر را به صورت مسئله ولگا-خزر بررسی می‏کنند (شکل 6).

شکل 6- تغییرات آبدهی ولگا و اثر آن بر تراز آب دریای خزر

روند تغییرات تراز آب دریای خزر و آبدهی ولگا در دوره اخیر نشان دهنده کاهش آبدهی این رودخانه طی سال‏های 2011 و 2015 بوده که تأثیر قابل ملاحظه‌ای بر تراز آب دریا داشته بطوریکه در این دو سال، همزمان با کاهش آبدهی ولگا، تراز آب دریای خزر نیز بیش از 20 سانتیمتر کاهش یافته است.

مطالعات انجام شده بر روی وضعیت آبدهی این رودخانه در نیمه اول سال 2019 و آمار اولیه نزدیک‌ترین ایستگاه به ورودی دریا، نشان داده که در این بازه زمانی، آبدهی ولگا کاهش قابل ملاحظه‌ای نسبت به سال گذشته و میانگین بلند‌مدت داشته است. کاهش حدود 23 درصدی حجم آبدهی ولگا نسبت به میانگین بلندمدت آن را می‌توان به عنوان یکی از علل مؤثر بر کاهش تراز آب در بهار امسال برشمرد (شکل 7).

شکل 7- مقایسه آبدهی رودخانه ولگا در سال 2019 با میانگین بلندمدت آن

 


دريافت فايل PDF

 

 

 


تعداد بازدید : 181

DOURAN Portal V4.6.1.0

V4.6.1.0